Συνέντευξη στην Νικολένα Καλαϊτζάκη – Ζούνη
Πότε και πώς προέκυψε η ενασχόληση σας με την Τέχνη, και πόσο νόημα δίνει στη ζωή σας ως σήμερα;
Από μικρή, πριν μπορέσω καν να μιλήσω καλά, ήθελα να γίνω ζωγραφίνα. Διάβαζα για το σχολείο και κάτω από τα βιβλία μου ήταν χαρτιά με τις ζωγραφιές μου. Είναι σαν μια βασική ανάγκη, όπως πίνω νερό, κοιμάμαι και ξυπνάω έτσι και η ζωγραφική. Με βοηθά να κατανοήσω τη ζωή ως ένα βαθμό και μου δίνει δύναμη να συνεχίσω την κάθε μέρα μου.
Ποια είναι η βασική θεματολογική κατεύθυνση των έργων σας, σε ποιο ρεύμα τα κατατάσσετε, και πόση αξία δίνετε στην τεχνική τους απόδοση;
Τα τελευταία χρόνια, τα έργα μου καταπιάνονται με την ανθρώπινη ύπαρξη. Πολλά από αυτά αφορούν τους ανθρώπους στο αστικό περιβάλλον. Τα περισσότερα γίνονται σε χαρτί με μελάνι για να δώσουν κάτι πιο γήινο. Η καθημερινότητα, πολλές φορές ζοφερή, μας κατακλύζει κι ένας τρόπος για να ανταπεξέλθω είναι η απεικόνισή της. Οι σχέσεις μεταξύ μας και η ψυχολογική κατάσταση η δική μου ή και των γύρω μου παίρνουν μορφή. Η τεχνική τους διαφέρει ανάλογα με το τι θέλω να επικοινωνήσω. Θα ήθελα να αφήσω ελεύθερη την ανάγνωση των ρευμάτων που ακολουθώ, καθώς μέσα στη δουλειά μου γίνεται εμφάνιση διαφόρων στοιχείων.
Μέσα από την Τέχνη σας επιθυμείτε να περάσετε “μηνύματα”, σκέψεις και συναισθήματα στον θεατή ή απλώς μεταφέρετε στον καμβά την “αλήθεια” και την αισθητική σας, αποτυπώνοντας τα όσα σας εμπνέουν, σας απασχολούν και σας εκφράζουν;
Κάποιες φορές τα “μηνύματα” που θέλω να περάσω απέχουν από αυτά που λαμβάνει ο “θεατής”, καθώς εκλαμβάνουμε κάτι σύμφωνα με τα βιώματά μας. Σε στιγμές μεγάλης συναισθηματικής φόρτισης κατά τη δημιουργία έχω καταφέρει να ταυτιστώ με συνανθρώπους μου σε αυτό που ζωγραφίζω και σε αυτό που αισθάνονται εκείνοι όταν τα βλέπουν.
Ποια είναι, κατά την κρίση σας, τα βασικά χαρακτηριστικά / “ποιότητες”, που καθιστούν το έργο ενός εικαστικού καλλιτέχνη ξεχωριστό και τον περνούν στην αιωνιότητα;
Μέσω της σπουδής του κάθε καλλιτέχνη, έρχεται μετά από αρκετή δουλειά η “μεταμόρφωση” σε μια γραφή ή απόδοση του έργου του κάθε καλλιτέχνη. Η απελευθέρωση από την σκέψη να μείνει το εικαστικό έργο στην αιωνιότητα, ίσως του δώσει και μια θέση σε αυτή.
Πόσο σημαντικό είναι για εσάς να αναγνωρίζεται θετικά το έργο σας; Σας δίνει χαρά η ευρεία αποδοχή του; Είναι αυτό το ζητούμενο για τον κάθε σύγχρονο εικαστικό δημιουργό• η κινητήριος δύναμη για να συνεχίζει;
Αισθάνομαι ευγνωμοσύνη, χαρά και συγκίνηση όταν υπάρχουν θετικά σχόλια για την δουλειά μου. Ακόμη όμως και σε αρνητικά σχόλια δεν εγκατέλειψα την δημιουργικότητά μου. Είναι η αποδοχή μεγάλο κομμάτι στο να συνεχίζεις, που συμπορεύεται με μια βαθιά ανάγκη να δημιουργείς.
Υπάρχει “καλή” και “κακή” Τέχνη, και αντίστοιχα “καλός” και “κακός” εικαστικός; Η αξιολόγηση της Τέχνης και των εκπροσώπων της και η ταξινόμηση της σε “ποιοτικούς” και “μη” είναι, τελικά, “αντικειμενική” ή “υποκειμενική” υπόθεση που αφορά περισσότερο τα άτομα που εμπλέκονται σε αυτήν (καλλιτέχνες, γκαλερίστες, επιμελητές) παρά το φιλότεχνο κοινό;
Δεν θεωρώ ότι υπάρχει καλή και κακή τέχνη. Υπάρχει το “κατανοώ” ένα έργο ή “μου προκαλεί κάποιο συναίσθημα”. Το αν “μου αρέσει” ή “δεν μου αρέσει” ένα έργο είναι προσωπική εκτίμηση και άποψη – χωρίς να τοποθετεί το έργο στην κατηγορία του “κακού”. Μόνο την “στρατευμένη” τέχνη, με σκοπό την ενίσχυση του ρατσισμού, θεωρώ κακή τέχνη.
Ποιος θα μπορούσε να είναι ο δικός σας ορισμός για την Τέχνη;
Η τέχνη είναι μια ελεύθερη έκφραση. Θεωρώ πως βρισκόμαστε σε ένα μεταβατικό στάδιο επαναπροσδιορισμού. Ελπίζω σε “νέους δρόμους” και να μη βυθιστούμε σε ένα σκοτάδι που η ιστορία έχει δείξει πως κόβονται βασικές ελευθερίες.
Τι σημαίνει για εσάς το ατελιέ σας; Η έμπνευση συνηθίζει να σας χτυπάει την πόρτα με το φως του ήλιου, ή με το γλυκό σκοτάδι των αστεριών;
Το ατελιέ μου, μου δίνει την αίσθηση του ασφαλούς μέρους που μπορώ να είμαι ο εαυτός μου. Η έμπνευση και η δημιουργία δεν έχουν όρια και τοίχους. Είναι τα όνειρα με κλειστά και ανοιχτά μάτια, οι άνθρωποί μου, ο έρωτας, η καθημερινότητα και η επικαιρότητα. Και ένας κόσμος που ονειρεύομαι για όλους μας που αγγίζει την ουτοπία…
Ποιους εικαστικούς, διαχρονικούς ή και σύγχρονους, Έλληνες και ξένους, θαυμάζετε για το έργο τους;
Είναι πάρα πολλοί. Όσο ενημερώνομαι, τόσο πιο πολύ αυξάνεται ο αριθμός. Παρακολουθώ πού βρίσκονται στην Αθήνα, και η δουλειά τους είναι υπέροχη. Δεν θα ήθελα να αναφέρω ονόματα.
Σε μία μετάβαση στην σφαίρα της φαντασίας και του άπιαστου χωροχρόνου, σε ποια χώρα και σε ποια εποχή θα θέλατε να ζείτε – ως εικαστικός καλλιτέχνης πάλι – και με ποιους διάσημους καλλιτέχνες θα θέλατε να κάνετε “παρέα”;
Θα ήθελα να κάνω ένα ταξίδι σε διάφορες εποχές…Να συναντήσω ανθρώπους που στην ζωή τους δεν είχαν την αποδοχή που τους άξιζε. Να τους ενημερώσω για το πόσο πολύ έχουν επηρεάσει τους ανθρώπους του σήμερα.
Πέρα από την Τέχνη, ποια άλλα “ιδανικά” σας δίνουν ζωή, χαρά και νόημα;
Μου δίνει χαρά που έχω τους ανθρώπους μου που αγαπώ και με αγαπούν. Ο έρωτας. Το να βρίσκομαι σε θάλασσα, σε ποτάμια και βουνά. Η αλληλεγγύη και ο αγώνας.
Πώς σας αρέσει να απολαμβάνετε τον ελεύθερο χρόνο σας;
Πηγαίνω βόλτες με την Ραμούλα μου. Συναντώ τους φίλους μου. Διαβάζω βιβλία. Φροντίζω τα λουλούδια μου. Κάνω άσκοπους περιπάτους στο κέντρο. Και κάποιες φορές ξεκουράζομαι.
Η Ελένη Παπαγιαννοπούλου γεννήθηκε στην Αθήνα στις 27/06/1982. Φοίτησε στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών Αθήνας με καθηγητή τον Γιάννη Ψυχοπαίδη. Ακόμα, διδάχτηκε, με καθηγητή τον Γιάννη Αποστολίδη, την παραδοσιακή τέχνη της κεραμικής της Σίφνου. Έχει συμμετάσχει σε διάφορες ομαδικές εκθέσεις σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη και έχει πραγματοποιήσει ατομικές εκθέσεις στο Ελσίνκι και σε ανεξάρτητους χώρους στην Αθήνα. Έχει φιλοτεχνήσει παιδικά παραμύθια και σκηνικά θεατρικών έργων.
Η Νικολένα Καλαϊτζάκη – Ζούνη είναι Ιστορικός της Τέχνης & Επιμελήτρια εκθέσεων, δημοσιογράφος, συγγραφέας και μέλος της AICA Ελλάδος
Scenico Art Mag 