Συνέντευξη στην Νικολένα Καλαϊτζάκη – Ζούνη
Πότε και πώς προέκυψε η ενασχόληση σας με την Τέχνη, και πόσο νόημα δίνει στη ζωή σας ως σήμερα;
Εδώ με πολύ μεγάλη ευκολία θα σου απαντήσω από μικρό παιδί. Πάντα κάτι ζωγράφιζα, έκοβα με το ψαλίδι, κεντούσα με χρωματιστές κλωστές…Αργότερα άσπρο κέντημα παραδοσιακό, σχεδίαζα κεντήματα, έκανα χαλκογραφίες. Αμέτρητες καλοκαιρινές ώρες…Είχα αποκτήσει μεγάλη ευχέρεια στο σχέδιο. Αργότερα ολοκλήρωσα τις σπουδές μου στην Καλών Τεχνών και σαν ζωγράφος όλα αυτά τα χρόνια η ζωή μου είναι συνυφασμένη με την δημιουργία. Δεν σταματάει ποτέ είτε σε πρακτικό είτε σε επίπεδο διανόησης!
Ποια είναι η βασική θεματολογική κατεύθυνση των έργων σας, σε ποιο ρεύμα τα κατατάσσετε, και πόση αξία δίνετε στην τεχνική τους απόδοση;
Τα θέματα μου προέρχονται από το γύρω μου περιβάλλον. Έχει αποτυπωθεί στη ματιά μου ο ενετικός προμαχώνας, τα χαλάσματα τριγύρω, το κόκκινο σπίτι του Γάλλου πρέσβη, το παλιό λιμάνι…Οι αλλαγές της μέρας, τα χρώματα του ουρανού και της θάλασσας. Επίσης, οι άνθρωποι και οι δράσεις τους στο περιβάλλον! Τα χρώματα στα ρούχα τους, όπως γράφουν, όταν κινούνται ή κάθονται κάπου. Επίσης, τα παιδικά παιχνίδια, τα αλογάκια και τα ποδήλατα βοηθούν την μυθοπλασία στα έργα μου! Η τεχνική μου προήλθε από την ανάγκη του να χαίρομαι και να απολαμβάνω την διαδικασία δημιουργίας ενός έργου. Καλύπτει μια διάθεση χιουμοριστική και άλλοτε παιχνιδιού -και με ιντριγκάρει εμένα την ίδια αυτό-! Επίσης, η τεχνική για μένα είναι η αναζήτηση διαφορετικών ποιοτήτων στην επιφάνεια ενός πίνακα, και η χαρά που προσφέρει σε μένα αυτό, αλλά και στους θεατές του έργου μου!
Μέσα από την Τέχνη σας επιθυμείτε να περάσετε “μηνύματα”, σκέψεις και συναισθήματα στον θεατή ή απλώς μεταφέρετε στον καμβά την “αλήθεια” και την αισθητική σας, αποτυπώνοντας τα όσα σας εμπνέουν, σας απασχολούν και σας εκφράζουν;
Αρχικά, η δική μου αλήθεια είναι που προβάλλεται, η άποψη μου, η ματιά μου, οι θεωρίες μου! Η αισιοδοξία, η θετική σκέψη, η υπομονή στις δυσκολίες, η ονειρική -ίσως ουτοπιστική διάθεση-, η παιδική ματιά στη διαχείριση της καθημερινότητας.
Ποια είναι, κατά την κρίση σας, τα βασικά χαρακτηριστικά / “ποιότητες”, που καθιστούν το έργο ενός εικαστικού καλλιτέχνη ξεχωριστό και τον περνούν στην αιωνιότητα;
Όσο πιο αληθινό και κοντά στην προσωπικότητα ενός καλλιτέχνη είναι το έργο του, τόσο πιο πιθανό είναι να γράψει στον χρόνο. Ο καλλιτέχνης είναι φορέας ιδεών, και γνώσεων, έχει άποψη για οτιδήποτε συμβαίνει γύρω του και έχει το δρόμο της έκφρασης μέσα από την τέχνη του. Όσο πιο πιστός είναι σε αυτό που κάνει, τόσο πιο καλό γίνεται ποιοτικά και δυνατότερο εννοιολογικά. Πρωταρχικό ρόλο σε αυτά παίζει η γνώση της ιστορίας της τέχνης, οι χρωματικές τεχνικές, τα υλικά που χρησιμοποιεί. Σημαντικότερο όλων: το πώς διαχειρίζεται ό,τι βλέπει από μέσα όπως το facebook ή το instagram κτλ αφού ζούμε με αυτά πια! Αν τα χειριστεί σαν πληροφορία για να βελτιώσει το έργο του είναι εντάξει. Αν όμως απλά τα αντιγράψει δεν θα προχωρήσει σε τίποτα.
Πόσο σημαντικό είναι για εσάς να αναγνωρίζεται θετικά το έργο σας; Σας δίνει χαρά η ευρεία αποδοχή του; Είναι αυτό το ζητούμενο για τον κάθε σύγχρονο εικαστικό δημιουργό; Η κινητήριος δύναμη για να συνεχίζει;
Ο καλλιτέχνης ζει από το «χειροκρότημα», από την “αποδοχή”. Είναι η αλήθεια η μόνη αυτή και είναι ψέμα να το αρνούμαστε. Γι’ αυτό και υπάρχει όλος αυτός ο ανταγωνισμός μεταξύ των καλλιτεχνών. Η αποδοχή δίνει φτερά, η αναγνώριση, η επικοινωνία με το κοινό…Ο έμπειρος καλλιτέχνης γνωρίζει όμως πώς να μείνει δυνατός και να κάνει υπομονή και να συνεχίζει πιστά στο έργο του χωρίς να κάμπτεται ή χωρίς να απογειώνεται στις καλές μέρες!
Υπάρχει “καλή” και “κακή” Τέχνη, και αντίστοιχα “καλός” και “κακός” εικαστικός; Η αξιολόγηση της Τέχνης και των εκπροσώπων της και η ταξινόμηση της σε “ποιοτικούς” και “μη” είναι, τελικά, “αντικειμενική” ή “υποκειμενική” υπόθεση που αφορά περισσότερο τα άτομα που εμπλέκονται σε αυτήν (καλλιτέχνες, γκαλερίστες, επιμελητές) παρά το φιλότεχνο κοινό;
Η απάντηση στην ερώτηση μπορεί να είναι τεράστια, καθώς η Τέχνη για πάντα και για πάντα εξαρτιόταν από τα προηγούμενα και θα συνεχίσει να εξαρτάται από αυτά! Όμως, θα ισχύει επίσης για πάντα αυτό που λένε οι Άγγλοι: “Beauty is in the eye of the beholder”.
Ποιος θα μπορούσε να είναι ο δικός σας ορισμός για την Τέχνη;
Η Tέχνη έχει δοθεί στους ανθρώπους για να αντιμετωπίζουν τις δυσκολίες της ζωής, όποια Τέχνη και αν προτιμά κανείς!
Τι σημαίνει για εσάς το ατελιέ σας; Η έμπνευση συνηθίζει να σας χτυπάει την πόρτα με το φως του ήλιου, ή με το γλυκό σκοτάδι των αστεριών;
Ο χώρος μου, το θησαυροφυλάκιο μου, τα υλικά μου, τα βιβλία μου, οι μουσικές, οι ταινίες, τα έργα φίλων, η ζωή μου, οι επιθυμίες μου, όλα εκεί διαμορφώθηκαν μέσα στον χρόνο! Η απτή πραγματικότητα είναι το εργαστήριο, όχι η εικονική πραγματικότητα σήμερα!
Ποιους εικαστικούς, διαχρονικούς ή και σύγχρονους, Έλληνες και ξένους, θαυμάζετε για το έργο τους;
Είναι πολύ δύσκολο• είναι τόσοι πολλοί, από διάφορες εποχές και επειδή ασχολούμαι με την ιστορία της αυξάνονται καθημερινά. Ο Ελ Γκρέκο για την τεράστια θρησκευτική του τέχνη και την αντοχή του στις δυσκολίες της εποχής. Ο Πικάσσο για την τεράστια νοητική και σωματική του αντοχή. Ο Βαν Γκογκ για τα κίτρινα του και ο Μουρίλο για τα απίστευτα μπλε του. Ο Γκόγια που ζωγράφισε τα πάντα από την ζωή. Ο δάσκαλος μου, ο Μυταράς, με τις άνετες δυνατές φόρμες του, που μου έμαθε πώς να δείχνω στους θεατές να διαβάζουν το έργο μου. Ο Τέτσης που με ξεχώρισε σε μια «στάση» της φορτικής παρέας στη Ύδρα, με τον πλούτο της χρωματικής του γκάμας. Ο Άγγελος Αντωνόπουλος που όταν γύρισα από το Εδιμβούργο προσπαθούσε να με βοηθήσει να συνεχίσω και παρακολούθησε την διπλωματική μου και αγαπάει και εκείνος τα «καρουζέλ» με διαφορετικη οπτική. Ο Ν.Λύτρας με το «ψάθινο καπέλο»…και σίγουρα ξεχνώ κάποιους!
Σε μία μετάβαση στην σφαίρα της φαντασίας και του άπιαστου χωροχρόνου, σε ποια χώρα και σε ποια εποχή θα θέλατε να ζείτε – ως εικαστικός καλλιτέχνης πάλι – και με ποιους διάσημους καλλιτέχνες θα θέλατε να κάνετε “παρέα”;
Αυτό μου είναι πάρα πολύ δύσκολο να το απαντήσω, αλλά με όλους όσους προανέφερα θα ήθελα να έχω βρεθεί στα αληθινά και να έχω συνομιλήσει όπως με τον Μυταρά, τον Τέτση και τον Αντωνόπουλο!
Πέρα από την Τέχνη, ποια άλλα “ιδανικά” σας δίνουν ζωή, χαρά και νόημα;
Η διανόηση. Η σοφία. Η συμπόνια. Όλα όσα αρχίζουν με το πρόσημο «εϋ».
Πώς σας αρέσει να απολαμβάνετε τον ελεύθερο χρόνο σας;
Στη θάλασσα πρώτα απ’ όλα. Στη βεράντα με τα φυτά μου να απολαμβάνω τα χρώματα στον ουρανό. Τα βιβλία που έχω προγραμματίσει να διαβάσω, το κινητό, τα διαδικτυακά μέσα, το θέατρο, το σινεμά, η μουσική…
Μιλήστε μας για την καινούρια σας ατομική έκθεση ζωγραφικής με τίτλο: «Ku-do-ni-ja | Κυδωνία και μικρές ιστορίες του μουσείου», η οποία παρουσιάζεται στο νέο Αρχαιολογικό Μουσείο Χανίων (στον χώρο του καφέ) μέχρι και το τέλος Σεπτεμβρίου 2025.
Η νέα μου δουλειά στο Αρχαιολογικό Μουσείο Χανίων βασίζεται στο σκεπτικό της σύνδεσης της σύγχρονης πραγματικότητας με τις γνώσεις που προσφέρει η μουσειακή εκπαίδευση! Η ίδια, πέρασα τα μεσημέρια του καλοκαιριού του 1989 στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Πατησίων, μαζί με άλλους καλλιτέχνες, αλλά και σαν εκπαιδευτικός τέχνης σήμερα, επισκέπτομαι συνεχώς τα μουσεία με τους μαθητές! Στην εποχή του ΑΙ χρειάζεται πολύ σοβαρή εκπαίδευση ώστε να μη χαθεί κανείς στον ατελείωτο κόσμο του Διαδικτύου! Αυτή η γνώση προσφέρεται απλόχερα στα μουσεία και ταυτόχρονα προσδιορίζει τις βασικές αρχές και αξίες της ζωής που ελάχιστα διαφέρουν στη συνέχεια των αιώνων. Το σπίτι, τα παιδιά, τα παιχνίδια, ο έρωτας, οι φίλοι, ο ουρανός και η γη, τα ζώα, τα πουλιά, τα κοσμήματα, η αισθητική στη ζωή! Πήρα, λοιπόν, στοιχεία από τις προθήκες και δημιούργησα μεγάλες και μικρές ιστορίες από τον «Δεσπότη» της προϊστορικής Κυδωνίας, ως τα μικρά της καθημερινής ζωης των ανθρώπων ανά τους αιώνες!
Η Όλγα Βερυκάκη γεννήθηκε στα Χανιά της Κρήτης. Σπούδασε ζωγραφική, χαρακτική και αγιογραφία στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας. Έχει λάβει μέρος σε πολλές ομαδικές και ατομικές εκθέσεις. Έργα της υπάρχουν σε δημόσιες και ιδιωτικές συλλογές. Ζει και εργάζεται στα Χανιά.
Η Νικολένα Καλαϊτζάκη – Ζούνη είναι Ιστορικός της Τέχνης & Επιμελήτρια εκθέσεων, δημοσιογράφος, συγγραφέας και μέλος της AICA Ελλάδος.
Scenico Art Mag 